|
Over het algemeen is ons lichaam niet of slechts in beperkte
mate in staat vitaminen te produceren in de hoeveelheden
waaraan ons lichaam behoefte heeft. Daarom moeten we ze
uit ons voedsel of uit synthetische bronnen halen en dat
is dan ook de reden waarom vitaminen onder de noemer ‘essentiele
voedingsstoffen’ vallen. Aangezien ons lichaam simpelweg
niet in staat is een groot aantal van de vitaminen waar
het behoefte aan heeft aan te maken, is een goede multivitamine
essentieel. Als een bepaalde vitamine aan ons dieet ontbreekt
of niet voldoende door een organisme wordt opgenomen,
loopt u een grotere kans op een specifieke gebreksziekte
of u wordt moe, geïrriteerd en geestelijk minder alert.
Laten we dit eens toelichten aan de hand van een auto.
Vergeet daarbij niet dat u altijd een nieuwe auto kunt
kopen, maar u hebt maar één lichaam. Probeer
uw lichaam te zien als een goed geoliede machine met duizenden
onderdelen en raderwerkjes die allemaal met elkaar verbonden
zijn, elkaar ondersteunen en naadloos samenwerken om u
dagelijks van levenskracht te voorzien. Dit is een simpele
manier om u te laten zien hoe uw lichaam werkt, hoewel
we allemaal wel weten wat een schadelijk effect slechte
voeding, ziekte, verwondingen of een ongezonde levensstijl
kunnen hebben. Als het uw lichaam ontbreekt aan de essentiële
ruwe grondstoffen die het nodig heeft om goed te functioneren,
treedt er een domino-effect in werking dat invloed heeft
op alle systemen in uw lichaam, waardoor deze minder effectief
of op den duur zelfs in het geheel niet meer functioneren.
Het gebruik van vitaminesupplementen is vergelijkbaar
met het gebruik van benzine met een hoog octaangehalte
voor uw auto, maar dan honderden malen beter en een stuk
minder duur. Uw lichaam functioneert beter, schoner en
efficiënter en u bouwt kracht op om onder moeilijke omstandigheden
niet zo snel in te storten of ziekten op te lopen. Uw
immuunsysteem functioneert beter, u kunt helderder denken
en uw lichaam zal eenvoudigweg beter werken als het de
voedingsstoffen binnenkrijgt die het nodig heeft. Het
is een treurig neveneffect van onze voeding dat miljoenen
mensen het dagelijks zonder de basisnutrienten moeten
doen, laat staan dat zij een optimaal voedingsniveau bereiken.
Er zijn twee groepen essentiële vitaminen, onderverdeeld
naar de stof waarin ze oplossen. De vetoplosbare vitaminen
A, D, E en K lossen, voordat ze in de bloedbaan worden
opgenomen, op in vet en worden opgeslagen in de lever.
Wateroplosbare vitaminen lossen op in water en worden
niet opgeslagen, maar regelmatig afgescheiden via de urine.
Dat is de reden waarom een constante aanvoer van deze
vitaminen absoluut noodzakelijk is. De wateroplosbare
vitaminen zijn de B-complexgroep en vitamine C. Wateroplosbare
vitaminen worden sneller vernietigd of weggespoeld in
het proces van voedselopslag en bereiding (hitte, licht
enz.). Om vitamineverlies zo veel mogelijk te beperken
is het goed om verse producten koel te bewaren, zuivel-
en graanproducten niet bloot te stellen aan licht en het
kookwater van groenten te gebruiken voor soepen en sauzen.
Citrusvruchten, broccoli, aardbeien, meloen, paprika,
tomaten, donkergroene groenten en aardappels zijn rijk
aan vitamine C. Lever, volkoren granen, erwten, vlees
en groenten zijn rijk aan vitamine B1, terwijl lever,
melk, donkergroene groenten, volkoren- en verrijkte graanproducten
en eieren uitstekende vitamine B2-bronnen zijn. Lever,
vis, gevogelte, vlees, pinda’s, volkoren- en verrijkte
graanproducten zijn onze niacineleveranciers.
Vlees, volkoren granen en ontbijtgranen, groenten en groene
bladgroenten zijn rijk aan vitamine B6, terwijl, lever,
niertjes, donkergroene bladgroenten, vlees, vis, volkoren
granen, verrijkte granen en ontbijtgranen, groenten en
citrusvruchten goede bronnen van foliumzuur zijn.
Vitamine B12 komt alleen voor in dierlijke producten zoals
vlees, lever, niertjes, vis, eieren, melk en andere zuivelproducten,
oesters en schaaldieren en heeft een extra ‘intrinsieke
factor’ nodig, die zich voordoet in de maag, om goed te
kunnen functioneren. Lever, niertjes, vlees, eidooier,
volkoren granen en groenten zijn goede bronnen van pantotheenzuur,
dat ook wordt geproduceerd door de darmbacteriën.
Biotine komt voor in lever, niertjes, eidooier, melk en
de meeste verse groenten en wordt eveneens geproduceerd
door de darmbacteriën. Vooral voor vegetariërs
is het zeer wenselijk supplementen van deze B-vitaminen
te overwegen, aangezien de kans groot is dat zij deze
niet in voldoende mate uit hun voeding kunnen halen.
Het is van belang hierbij te noteren dat vitaminen essentieel
voor ons zijn als we optimaal willen functioneren en gezond
willen zijn en blijven. Ons lichaam kan veel van de vitaminen
die we dagelijks nodig hebben niet aanmaken. Daarom moeten
we deze uit ons voedsel halen en daarnaast een multivitaminesupplement
gebruiken.
Een goede multivitamine is de basis van gezondheid en
goede voeding.
Naar boven
Vitaminen helpen op twee manieren bij het voorkomen
van ziekten: ze voorkomen de deficiëntiesyndromen die
zich voordoen bij een gebrek aan die specifieke vitamine
en werken een goede gezondheid in de hand, dankzij de
kenmerkende eigenschappen van die bepaalde vitamine.
Vitamine A is bijvoorbeeld van belang voor ons gezichtsvermogen.
Het speelt ook een belangrijke rol in de opbouw van
botweefsel, onze weerstand, de celdeling en de celdifferentiatie.
Het helpt bij de instandhouding van het oppervlakteweefsel
van de ogen, het ademhalingskanaal, het urinekanaal
en het darmkanaal. Als dit weefsel schade oploopt, kunnen
bacteriën het lichaam binnendringen en een infectie
veroorzaken.
Vitamine A is tevens goed voor de huid en voor de slijmvliezen,
die werken als een buffer tegen bacteriën en virussen.
Daarnaast speelt vitamine A een rol in het immuunsysteem.
Het immuunsysteem helpt infecties te voorkomen en/of
te bestrijden door witte bloedlichaampjes aan te maken
die schadelijke bacteriën en virussen vernietigen. Uw
lichaam heeft calcium nodig voor de opbouw van sterke
botten en tanden. Een dagelijkse calciumopname uit het
voedsel is noodzakelijk, aangezien uw lichaam niet in
staat is calcium aan te maken. Calciumverlies vindt
plaats doordat de huid afschilfert en tevens via de
nagels, het haar, transpiratie, urine en ontlasting.
Bij een gebrek aan calcium breekt uw lichaam botweefsel
af om dit mineraal te verkrijgen. Een goede multivitamine
levert u de benodigde hoeveelheid, evenals een groot
aantal andere essentiële vitaminen en mineralen.
Hoewel mannen er niet immuun voor zijn, zijn met name
vrouwen vatbaar voor osteoporose, afbraak van het beenweefsel,
dat zich langzaam ontwikkelt naarmate men ouder wordt.
Wetenschappers zijn van mening dat verminderde hormoonniveaus,
een gebrek aan calcium in de vroege levensjaren en een
tekort aan beweging allemaal een rol spelen in osteoporose.
Een van de ontwikkelingen die de manier waarop we naar
vitaminen kijken drastisch heeft veranderd is de ontdekking
dat een tekort aan foliumzuur, een van de acht B-vitaminen,
verband houdt met geboorteafwijkingen als spina bifida
(open ruggetje) en anencefalie (gedeeltelijke afwezigheid
van de hersenen). Vijftig jaar geleden tastte men in
het duister over de oorzaak van deze geboorteafwijkingen,
die zich voordoen wanneer er iets misgaat in de vroege
ontwikkeling van weefsel dat uiteindelijk moet uitgroeien
tot de ruggengraat en omringende weefsels.
We staan niet geheel weerloos tegen vrije radicalen.
We halen anti-oxidanten uit ons voedsel, die de strijd
aanbinden met vrije radicalen. Fruit, groenten en ander
plantaardig voedsel leveren tientallen, zo geen honderden,
anti-oxidanten. De meest bekende hiervan zijn vitamine
C, vitamine E, bèta-caroteen en verwante carotenoiden.
Ons voedsel voorziet ons tevens van mineralen als selenium
en mangaan, essentieel voor de enzymen die vrije radicalen
vernietigen. In de jaren 90 van de vorige eeuw ontstond
er een enorme hype rond de term anti-oxidanten. Ze werden
voorgesteld als wondermiddelen die hartkwalen, kanker,
grijze staar, geheugenverlies en tal van andere aandoeningen
zouden genezen.
Het is waar dat een goede combinatie anti-oxidanten,
mineralen, vezels en andere stoffen die voorkomen in
fruit, groenten en volkoren granen een groot aantal
chronische ziekten kan helpen voorkomen. Recent onderzoek
suggereert dat hoge doses vitamine C, E en andere anti-oxidanten
een vergelijkbaar resultaat boeken bij mensen die de
gewenste hoeveelheid anti-oxidanten niet uit hun voedsel
halen (wat voor de meeste mensen geldt) of voor mensen
die een verminderd vitamine-opnamevermogen hebben.
Naar boven
Mensen vragen vaak of natuurlijke vitaminen beter werken
dan synthetische ingrediënten. Het antwoord is ja en
nee.
Synthetische vitaminen worden geproduceerd in laboratoria.
Natuurlijke vitaminen worden gewonnen uit voedselbronnen.
Onder gecontroleerde voorwaarden werken synthetische
vitaminen niet anders dan de natuurlijke ingrediënten,
maar we leven nu eenmaal niet in een perfecte wereld.
Onderzoek heeft bijvoorbeeld aangetoond dat synthetische
vitamine E de natuurlijke vitamine E-activiteit op cellulair
niveau blokkeert. Sommige synthetische vitaminen uit
de B-groep worden nadelig beïnvloed door synthetische
kleurstoffen. Deze kleurstoffen zijn een veel voorkomend
ingrediënt in de ‘eenmaal daags’-vitaminepreparaten.
Gele kleurstof vermindert eveneens de vitamine B6-activiteit.
Vitaminen uit natuurlijke bronnen bevatten nutriënten
die synthetisch niet beschikbaar zijn. De alg Dunaliella
salina levert niet alleen een effectieve concentratie
van beta-caroteen, maar bevat tevens stoffen die helpen
kanker te bestrijden, zoals alfa-caroteen, cryptoxanthine,
zaxanthine, luteine en lycopeen.
Synthetische vitaminen zijn een kopie van slechts één
van misschien tientallen heilzame voedingstoffen. Je
kunt het vergelijken met een imitatie van één van de
ingrediënten die een appel bevat. Zo mis je alle gerelateerde
voedingsstoffen die synergetisch werken. Sommige vitaminen
werken alleen optimaal als ze deel uitmaken van een
team – zet enkele spelers aan de kant en het team functioneert
niet meer. Ons lichaam heeft behoefte aan een brede
basis natuurlijke supplementen voor een optimale gezondheid.
De meeste fabrikanten zoeken naar de goedkoopste manier
om hun producten te produceren. Synthetische en chemische
ingrediënten zijn goedkoper, makkelijker te verwerken
en hebben een langere houdbaarheidsduur dan natuurlijke
vitaminen.
Naar boven
Oudere mensen hebben vaak een tekort aan de vitaminen
en mineralen die hun lichaam nodig heeft om het begin
van een zwakkere conditie en andere ouderdomsverschijnselen
tegen te gaan.
Het staat vast dat ons lichaam minder efficiënt
wordt in de opname van voedingsstoffen naarmate we ouder
worden. Alsof dat nog niet erg genoeg is, hebben ouderen
de neiging steeds meer medicijnen te slikken omdat ze
kwaaltjes ontwikkelen. Veel van deze medicijnen hebben
een negatief effect op de manier waarop het lichaam
voedingsstoffen afbreekt.
Een groot aantal ouderen leeft alleen en ziet er het
nut niet van in een goed uitgebalanceerde maaltijd voor
zichzelf klaar te maken, of heeft daar domweg geen zin
in. Daarbij komt dat de meeste ouderen niet altijd voldoende
of niet regelmatig bewegen en dan is het geen wonder
dat zij vaak de symptomen vertonen van een vitaminetekort.
Zelfs met de hoge levensstandaard van tegenwoordig zijn
veel senioren ondervoed.
Vitamine D is voor ouderen even belangrijk als voor
kinderen. Het speelt een cruciale rol in de opname van
calcium in het lichaam, wat noodzakelijk is voor gezonde
botten. Met weinig of geen calcium verliest het botweefsel
aan massa, waardoor de botten broos worden en osteoporose
ontstaat. Slechts weinig ouderen gebruiken de dagelijks
aanbevolen hoeveelheid zuivelproducten om te garanderen
dat hun lichaam voldoende vitamine D binnenkrijgt.
Een andere ernstige aanval op de gezondheid van ouderen
is de schade ten gevolge van oxidatie, veroorzaakt door
vrije radicalen. Dit zijn onstabiele moleculen die,
als ze geen halt worden toegeroepen, op hol slaan in
het lichaam en gezonde cellen vernietigen. Oxidatie
is hetzelfde proces dat ervoor zorgt dat auto’s gaan
roesten.
Anti-oxidanten neutraliseren vrije radicalen, in een
proces dat de hoeveelheid schade die zij kunnen veroorzaken
binnen de perken houdt. De beste bronnen van anti-oxidanten
zijn groenten en fruit. Deze bevatten tevens bèta-caroteen
en een aantal andere belangrijke vitaminen, waaronder
vitamine A, C en E. Jammer genoeg eten ouderen zelden
de aanbevolen hoeveelheid groenten en fruit.
Naarmate er meer gezonde cellen schade oplopen, wordt
het risico dat ouderen hartkwalen, artritis, bepaalde
vormen van kanker, grijze staar, de ziekte van Parkinson
en vele andere aandoeningen krijgen groter. Anti-oxidanten
zorgen tevens voor een goed functionerend immuunsysteem.
Naarmate gezonde huidcellen worden afgebroken, verliest
de huid zijn elasticiteit en wordt slap; er ontstaan
rimpels en de huid gaat er ouder uitzien.
Het lichaam heeft vitamine K nodig voor een goede bloedstolling,
maar ook hier geldt dat ouderen vaak tekorten vertonen.
Een tekort aan vitamine K wordt beschouwd als een van
de mogelijke oorzaken van het ontstaan van de ziekte
van Alzheimer.
De lijst kwaaltjes en aandoeningen ten gevolge van vitaminegebrek
is eindeloos. Iedereen, oud en jong, moet zich bewust
worden van het grote belang van een goede voeding en
de juiste supplementen voor een optimale gezondheid.
Naar boven
De aanbevolen dagelijkse hoeveelheid of ADH (EU-norm)
is de dagelijkse hoeveelheid van een vitamine of een
mineraal die een gezond mens gemiddeld nodig heeft om
tekorten te voorkomen. Het ADH % op de verpakking van
een voedingssupplement geeft aan in welk percentage
van de dagelijks benodigde hoeveelheid vitamine of mineraal
het supplement per dosis voorziet.
De ADH (Aanbevolen Dagelijkse Hoeveelheid) vitaminen
is een door de EU aanbevolen norm om tekorten te voorkomen.
Sommige supplementen bevatten vitaminen en mineralen
in hogere concentraties dan de ADH. Dat komt omdat sommige
voedingsstoffen geassocieerd worden met een bepaalde
heilzame werking, waarbij het veilig is om er grotere
hoeveelheden van in te nemen dan de ADH.
Voor de meeste vitaminen en mineralen zijn tevens veilige
maximumgehaltes vastgesteld, de zogenaamde ‘upper safe
levels’, opdat zowel de producenten als de consumenten
precies weten met welke hoeveelheden van een voedingsstof
een dieet veilig geoptimaliseerd kan worden.
Naar boven
Er zijn twee groepen vitaminen, vetoplosbaar en wateroplosbaar.
De vitaminen A, D, E en K lossen op in vet en alle overige
vitaminen (alle B-vitaminen, vitamine C zijn wateroplosbaar.
Dit verschil is van belang.
Wateroplosbare vitaminen worden niet in het lichaam
opgeslagen, wat betekent dat regelmatige inname van
deze vitaminen noodzakelijk is. De kans op een overdosis
natuurlijke, wateroplosbare vitaminen is klein, omdat
het lichaam het overschot afscheidt. De oplosbaarheid
in water betekent echter ook dat deze vitaminen vrij
snel verloren gaan bij het koken en verwerken van het
voedsel (ze zijn gevoeliger voor invloeden als tijd,
temperatuur en licht). Vetoplosbare vitaminen worden
in het lichaam opgeslagen (voornamelijk in de lever)
en het lichaam kan wel een tijdje voort zonder deze
aan te vullen; dan teert het enige tijd op de reserves.
Een overdosis vetoplosbare vitaminen is echter wel mogelijk,
aangezien deze minder snel afbreekbaar zijn en ook minder
sterk beïnvloed worden door het voedselbereidingsproces.
Naar boven
Misschien verzamelt u zilveren munten, draagt u een
platinaring of heeft u een gouden vulling. U hebt vast
wel eens thee gedronken uit een koperen ketel, een koekje
genomen uit een gezellig blikje of in een titanium vliegtuig
gezeten. Wist u dat al deze elementen en vele andere
– in ultrakleine, uitgebalanceerde spoorhoeveelheden
– essentieel zijn voor uw gezondheid? Hoewel spoorelementen
minder dan vroeger worden aangetroffen in het voedsel
dat u eet, komen ze in ruime mate en in de juiste hoeveelheden
voor in de mineraalrijke wateren van de oceanen en de
zeeën.
Naar boven
De meeste vitaminen en mineralen kunnen het beste tegelijk
met voedsel worden ingenomen, aangezien dit de opname
in het lichaam bevordert. Dat geldt met name voor vetoplosbare
vitaminen zoals vitamine A en E, co-enzym Q10 en de
caroteensoorten. Daarbij ondersteunen de eiwitten in
het voedsel de opname van mineralen. Dat betekent niet
dat u een volledige maaltijd moet eten als u uw vitaminen
inneemt. Een paar hapjes of een stuk fruit is voldoende.
De wateroplosbare vitaminen, zoals de B-vitaminen, worden
over het algemeen uitstekend opgenomen zonder voedsel,
maar toch zou ik u willen aanraden ook deze vitaminen
in te nemen met voedsel. Vitamine C, een wateroplosbare
vitamine, kan met of zonder voedsel worden ingenomen.
Als u grote hoeveelheden van een bepaalde vitamine slikt,
zoals vitamine C, kunt u de dosis het beste verdelen
over de hele dag. Dat werkt een betere opname in de
hand en zo vermindert u de kans dat u meer afscheidt
dan nodig is.
De grote uitzondering op de ‘innemen met voedsel’-regel
vormen de aminozuursupplementen. Deze kunt u het beste
ten minste een halfuur voordat u eet innemen. Aminozuren
in het voedsel concurreren met aminozuursupplementen
en werken de opname tegen.
Naar boven
Vrije radicalen zijn beschadigde moleculen die een
elektron missen. Aangezien elektronen bij voorkeur in
paren komen, stelen vrije radicalen elektronen van gezonde
moleculen. Dat lijkt onschuldig, maar het werkt een
domino-effect in de hand. Vrije radicalen uit zuurstof
zijn de gevaarlijkste, omdat ze schade toebrengen aan
het deoxyribonucleïnezuur (DNA), het genetische programma
in iedere cel, en aan kanker verwante veranderingen
kunnen veroorzaken. Vrije radicalen hebben een oxiderende
werking op cholesterol, waardoor dat extra gevaarlijk
wordt.
Veertig jaar geleden introduceerde professor Denham
Harman zijn "free radical theory of ageing".
Hij stelde -en de bewijzen steunen zijn theorie- dat
er onvermijdelijk vrije radicalen ontstaan in het lichaam
en dat deze het verouderingsproces in gang zetten. Dit
is van groot belang, aangezien de kans op ziekten verhoogt
naarmate men ouder wordt en meer vrije radicalen opbouwt.
Onderzoek heeft uitgewezen dat vrije radicalen een rol
spelen in meer dan 50 ziekten.
Antioxidatieve voedingsstoffen drukken veel van deze
vrije radicalen de kop in door extra elektronen te leveren,
met als gevolg dat het verouderingsproces wordt vertraagd
en de kans op ziekten vermindert. Enkele van de beste
antioxidatieve voedingsstoffen zijn vitamine C en E,
beta-caroteen, alfa-caroteen, selenium, co-enzym Q10
en flavonoiden.
Naar boven
U gaat zich waarschijnlijk beter voelen. Als u last
heeft van allergieen, zullen die symptomen waarschijnlijk
minder worden. Als u makkelijk kouvat, zult u merken
dat het minder wordt, of in elk geval minder hevig.
Vaak is het zo dat hoe slechter het met iemands gezondheid
is gesteld, hoe sterker de reactie op supplementen zal
zijn.
Als u naast een multivitamineproduct andere supplementen
wilt gaan gebruiken, voeg deze dan een voor een aan
uw dieet toe. Koop in het begin nooit meer dan voor
een of twee maanden gebruik en bepaal aan het eind van
die periode of u zich beter, slechter of nog hetzelfde
voelt.
©Poolplus 2007
|
